Ref Anahtar Sözcüğü Metotlara Parametre aktarırken kullanılır.Basit bir kaç örnekle mantıgını kavramaya çalışalım.Main içerisinde bir degişken oluşturalım ve bu degişkeni bir başka metoda parametre olarak aktaralım. Aktardıgımız metot içerisinde degişkenimizin degerini degiştirelim ve degerleri ekrana yazdıralım bakalım neler olacak

Sırasıyla tek tek inceleyelim;
1 ) ahmet isimli integer bir degişken oluşturduk ve ilk deger olarak 111 verdik.
2 ) erkan isminde bir metot oluşturup bu metoda ahmet degişkenimizi aktardık.
3 ) main içerisinde ahmet degişkenimizi yazdırdık.
4 ) Parametre olarak aldıgımız ahmet degişkenimizin degerini 167 olarak degiştirdik.

Çalıştırdıgımızda ekrana 111 yazdıracaktır. Bunun nedeni ise şudur;

Değişkenlerimize deger verdigimizde bellekte bir alan oluşturuluyor ve işlemler bu alan üzerinden gerçekleştiriliyor. fakat bir metoda degişkenimizi parametre olarak atadıgımızda o degişkenimiz kopyalanarak gidiyor. Yani bellekteki referans adresi hiç ulaşmıyor. Bu nedenle başka bir metot içerisinde ne kadar degişim yaparsak yapalım sadece kopyasını degiştirebiliyoruz.İşte bunu çözmek için Ref Anahtar Sözcüğü devreye giriyor. Ref anahtar sözcügünün kullanımı ise;

Bu şekilde degişkenimizi parametre olarak aktarıp çalıştıralım.Bu sefer ekrana 111 ve 167 yazdıracaktır. Ref anahtar sözcügü degişkenimizin bellekteki referans adresini veriyor ve metot içerisinde degeri degiştiginde bellekteki referans alanına ulaşarak oradaki degeride degiştiriyor. Peki bu işlem Dizi degişkenlerde nasıl oluyor? Dizi degişkenler bir metoda parametre olarak aktarılırken kopyalanmıyorlar direkt olarak referans adresleri veriliyor bu nedenle dizi degişkenlerde Ref kullanılmamaktadır. Yasak degildir. Ama kullanılmamaktadır genellikle.1000 elemanlı bir diziyi metota parametre olarak aktardıgımızda tek tek kopyalamanın performans açısından ne kadar vahim bir durumda olacagını göstermektedir. İşte bu nedenle diziler parametre olarak kopyalanmaz, Referans adresleri aktarılır.

Out Anahtar Sözcüğü

Out Anahtar Sözcüğü ise Ref Anahtar Sözcüğü ile aşagı yukarı aynıdır. Peki ikiside aynıysa neden ikiside var? birini kullanmak yetiyorsa diğerine gerek yok? gibi sorular aklınıza takılıyorsa hemen cevaplayayım;

bir degişkene ilk degeri main içerisinde atanmamış ise bunu Ref Anahtar Sözcüğü ile aktardıgınızda hata alacaksınız çünkü ilk deger boş olarak gelmektedir. İşte bunun çözümünü Out Anahtar Sözcüğü ile çözeriz.Kullanımı ise;

Main içerisinde ahmet isimli degişkenimize ilk degerini vermedik ve bu değişkeni parametre olarak metodumuza aktardık. Bunu Ref ile yapsaydık hata alırdık. Out ile degişkeni aktardıgımız için ilk degeri olmasada sorun olmamaktadır. Gene aynı şekilde dizi degişkenlerdede bunu kullanmamaktayız. Ama kullanmak isteyen varsa kullanabilir herhangi bir yasaklama yoktur.

Bu arada bu örnegimizin ekran çıktısı 167’dir

Bir başka makalede görüşmek dilegiyle esen kalın .net ile kalın

Erkan GÜZELKÜÇÜK
INETA MEA / DeveloperMania.Net Teknik Lider & Editör
Ahi Evran Üniversitesi Kaman Meslek Yüksekokulu – Yazılım Kulübü Başkanı – Yönetim Kurulu Başkanı
Ahi Evran Üniversitesi Blogsa Temsilcisi
erkanguzelkucuk.wordpress.com
erkanguzelkucuk@hotmail.com

Örneğin Oracle’de Kullanıcı isimli bir tablomuzun içindeki Kullanıcı_Id sütununu otomatik artan yapmak istediğimizi düşünürsek öncelikle aşağıdaki gibi bir Sequence yazmamız gerekir.

CREATE SEQUENCE SEQ_KULLANICIID

START WITH 1

INCREMENT BY 1;

SEQ_KULLANICIID isimli bir sequence oluşturduk. Bu sequence 1’den başlayacak ve birer birer artacak. Şimdi de aşağıdaki gibi bir trigger yani tetikleyici yazalım.

CREATE OR REPLACE TRIGGER TBI_KULLANICIID

BEFORE INSERT ON TBL_KULLANICI

FOR EACH ROW

BEGIN

SELECT SEQ_KULLANICIID.NEXTVAL INTO :NEW.KULLANICI_ID FROM DUAL;

END;

Oluşturmuş olduğum trigger’a TBI_KULLANICIID adını verdim. TBL_KULLANICI isimli tabloma bir kayıt eklemeden önce her bir satır için az once oluşturduğumuz sequence’yi çalıştırır.Her yeni kullanıcı_id için sequence yardımıyla değer bir artar. Bu şekilde oracle içinde otomatik artan bir sütun oluşturulmuş olur. Oracle ile uğraşmaya başlayacaklar için gerekli bir bilgi olduğunu düşündüğümden paylaşmak istedim. Bir sonraki makalemde görüşmek dileğiyle.

Görkem Sezgin.

{

    private IDomainPresenter domainPresenter;

    public DomainView()

    {

        this.domainPresenter=new ConcreteDomainPresenter(this);

    }
}

ViewImplementation’ın uygulanışı yukarıdaki örnekte verilmiştir. IDomainView arayüzünden implement alan DomaniView Constructorunda Presenter’ın Constructorunu çagırır        this.domainPresenter=new ConcreteDomainPresenter(this); İle kontrolü Presentera devreder...Şimdi Model kısmını görelim. Bazen buna Domain de denir.

 

 

 Model kısmı yukardaki gibidir. Basit bir müşteri takip programını bir adımı gibi düşünelim. Şimdi Presenter kısmı nasıldır görelim.Ama bundan önce 3-N yapısına bakalım.

 

Presenter kısmını Constructoruna dikkat edin. ICustomerPresenter hangi sınıfa implement edilirse o sınıfın kontrolunü Presentera devredebiliriz demektir. Demek ki ben bir Web Page’i yada Win Formu IcustomerPresenter arayüzünü implement ederek Presenter tarafında kontrol edebilirim! 

 

 

Şimdi bunu UI tarafında nasıl yapıyoruz bakalım. IcustomerPresenter’ı implement ediyoruz. CustomerPresenter dan türetilen nesne IcustomerPresenter tipinde bir adet sınıf istemektedir. Bizde Form1 sınıfını gönderiyoruz.

 

Implement ettiğimiz ICustomerPresenter arayüzü ne form nesnelerimi baglıyarak Kontrolü presentera devrediyorum.

Bu sayede aşagıdaki exe çalıştırlınca.

 

Add butonuna basıldıgında kayıt işlemi gerçekleştirilir. Add metodu :

public Form1()

        {

 

            InitializeComponent();

            this.mPresenter = new CustomerPresenter(this);

        }

Yukarıdaki kod sayesinde presentera devredilmiştir.

Sonuç olarak;

Model View Presenter  prensibi temel olarak projeyi;

 iş nesnelerini model (mvp.BusinessLayer)
sayfaları view (mvp.FormView)
ve bu ikisi arasındaki bağlantıyı kurup iş akışını kontrol eden kodun olduğu presenter(mvp.PresenterLayer)

 

Kaynakça: http://en.wikipedia.org/wiki/Model-view-presenter

Source Kod: http://www.2shared.com/file/ZcRFPhz6/MvpForm.html

Sub Query ve Join işlemi arasında performans testi

Elimizde iki tablolu bir yapı olduğunu düşünelim, İşçiler  ve Yöneticiler. Üç adet yöneticimiz ve bu yöneticilere bağlı 60000 çalışanımız olsun. Yöneticilere ait olan işçi sayılarına baktığımızda :

Select COUNT(*),yoneticiID

From tblIsci

Group By yoneticiID

Order By yoneticiID

İlk olarak 1 adet işçinin bağlı olduğu ID si 3 olan yöneti ve işçi bilgilerini sorgulayalım.

                Yukarıdaki 1 ve 2 numaralı testleri incelediğimizde etkilenen satır sayısı ve sorgu maaliyetleri aynı oldu. Şimdi birde etkilenen satır sayısı arttığında sorgu maaliyetinde bir değişme olacak mı ? bunu gözlemleyelim.

                3 ve 4 numaralı testlerimize baktığımızda etkilenen satır sayıları eşit ve 40000, ama bu sefer sorgu maaliyetleri Join işleminde düşük çıktı.

                Sonuç olarak kullanacağımız sorgularda eğer farklı tablolardan veriler ile çalışıyor ve etiklenecek olan satır sayısının büyük olacağını kestirebiliyorsak Join işlemlerini Sub Query işlemlerine tercih etmeliyiz.

Bitmap sınıfı, Paint uygulamasında çizilen grafiksel nesnelerin mikrodenetleyici ile çizimini sağlar. Bitmap sınıfını kullanarak nokta, çizgi, elips, dikdörtgen çizebilir, dikdörtgenler üzerinde gradient efekti verebilir ve saydamlık değerini ayarlayabilirsiniz. Yine Bitmap sınıfını kullanarak değişik yazı tipi ve boyutlarda yazı yazdırmanız ve başka resim dosyalarını göstermeniz mümkündür.

Çalışma Mantığı

.NET MF ile zengin grafiksel uygulamalar geliştirmek için Window Application kullanmanız gerekir. Geliştireceğiniz uygulama birden çok ekrandan oluşmuyorsa ve basit bir yapıya sahipse, Console Application kullanarak da devam edebilirsiniz. Geliştirdiğiniz uygulamaları simulatör yada gerçek cihaz üzerinde çalıştırabilirsiniz. .NET MF 4 ile gelen simulatör 320x240 piksel çözünürlüğünü destekler. Genellikle geliştirme kitlerinde 320x240 yada 480x272 piksel çözünürlüğünde ekranlar kullanılmaktadır.

Bitmap ile çalışmak için hedeflediğiniz cihazın ekran çözünürlüğünde bir Bitmap nesnesi oluşturulur. Bu Bitmap üzerine istenilen çizimler yapılır. Eklenen her çizim, hafızadaki diğer grafiklerin üzerine eklenir. (Paint'te çizim yapar gibi.) İstenilen grafik elde edilince, Flush komutu ile hafızada oluşturulan Bitmap ekrana yansıtılır.

Bitmap Oluşturmak ve Ekrana Yansıtmak

Bitmap nesnesi oluşturabilmek için öncelikle Visual Studio 2010'da bir Console Application oluşturup, proje referansları arasına Microsoft.SPOT.Graphics.dll'i ekleyelim. Program.cs'in namespace'leri arasına da "using Microsoft.SPOT.Presentation.Media;" satırını eklediğimizde çizim yapmaya hazırız demektir.

Bitmap bmp = new Bitmap(320, 240);

Yukarıdaki satır ile ekran çözünürlüğünde bir Bitmap oluşturduk. Bu bmp üzerine çeşitli çizimler yapacağız. Ekrana yansıtmak için ise

bmp.Flush();

komutunu kullanacağız.

Çizgi Çizimi

DrawLine komutu, iki nokta arasına çizgi çizdirir. Çizginin rengi, kalınlığı, başlangıç X ve Y koordinatı, bitiş X ve Y koordinatı parametrelerinin belirlenmesi gerekir.

bmp.DrawLine(ColorUtility.ColorFromRGB(255, 0, 0), //Kırmızı renkte
    1,        //1 piksel kalınlığında
    10, 10,   //Bağlangıç koordinatları X:10, Y:10
    300, 10); //Bitiş koordinatları X:300, Y:10
 
bmp.DrawLine(ColorUtility.ColorFromRGB(0, 255, 0), //Yeşil renkte
    1,        //1 piksel kalınlığında
    10, 20,   //Bağlangıç koordinatları X:10, Y:20
    200, 20); //Bitiş koordinatları X:200, Y:20

bmp.DrawLine(ColorUtility.ColorFromRGB(0, 0, 255), //Mavi renkte
    1,        //1 piksel kalınlığında
    10, 30,   //Bağlangıç koordinatları X:10, Y:30
    100, 30); //Bitiş koordinatları X:100, Y:30

bmp.Flush(); //bitmap'i ekrana yansıtalım

Rastgele Değişen Renkler

Örnek kodda saniyede birkaç defa ekranın satır sayısı kadar rastgele renkte çizgi oluşturulup ekrana yansıtılması gösterilmiştir. Her güncellemede 240 x 3 kez (Her RGB kanalı için) random değer ürettiği için performans düşmanı bir uygulamadır. Yalnızca örnek için kullanın.

Random rnd = new Random();
while (true)
{
    for (int i = 0; i < 239; i++)
    {
        bmp.DrawLine(ColorUtility.ColorFromRGB((byte)rnd.Next(256), //Kırmızı değeri
            (byte)rnd.Next(256),  //Yeşil değeri (1-256)
            (byte)rnd.Next(256)), //Mavi değeri (1-256)
             1,       //1 piksel kalınlığında
             0, i,    //X:0, Y:i noktasından başlayan
             320, i); //X:320, Y:i noktasında biten
                }
    bmp.Flush(); //bitmap'i ekrana yansıtalım
    Thread.Sleep(100);
}

Elips ve Çember Çizimi

Elips yada çember çizmek için DrawEllipse komutu kullanılır. Elipsin çizgi rengi, merkez noktasının X ve Y koordinatları, genişlik ve yükseklik parametreleri belirlenir.

bmp.DrawEllipse(ColorUtility.ColorFromRGB(255, 255, 255), //Beyaz renkte çizgi
    160, 120, //Merkez noktası X:160, Y:120
    150, 60); //Yatay:150 piksel genişliğinde, Dikey 60 piksel yüksekliğinde
 
bmp.DrawEllipse(ColorUtility.ColorFromRGB(255, 255, 255), //Beyaz renkte çerçeve
    160, 120, //Merkez noktası X:160, Y:120
    40, 40);  //Yatay:40 piksel genişliğinde, Dikey 40 piksel yüksekliğinde
bmp.Flush();  //bitmap'i ekrana yansıtalım

Dikdörtgen Çizimi

Dikdörtgen çizimi, diğer şekillere göre daha çok parametre gerektirir. Çerçeve rengi, kalınlığı, sol üst noktanın X ve Y koordinatları, sağ alt kontanın X ve Y koordinatları dışında gradient ve saydamlık değerleri de belirtilmelidir. Saydamlık değeri %0 (tam görünür) olacaksa Bitmap.OpacityOpaque olarak belirlenmelidir.

bmp.DrawRectangle(ColorUtility.ColorFromRGB(0, 200, 0), //~Yeşil renkte çizgi
    1,        //1 piksel kalınlığında
    20, 20,   //Başlangıç koordinatları X:20, Y:20
    280, 200, //Genişliği:280, Yüksekliği:200 piksel
    5, 5,     //Kenarları Dikey:5, Yatay:5 piksel yuvarlatılmış
    Color.White, 0, 0, //Gradient başlangıç noktası: X:0, Y:0
    Color.White, 0, 0, //Gradient bitiş noktası: X:0, Y:0
    Bitmap.OpacityOpaque); //Saydamlık efekti katmadan (%100 görünür)
bmp.Flush();               //bitmap'i ekrana yansıtalım

Gradient

Gradient, dikdörtgen içinde ilk renkten ikinci renge doğru kayma efekti uygular. Önce başlangıç renginin RGB değerleri ve başlangıç koordinatı belirlenir. Daha sonra ikinci renk ve bu renge doğru akışın koordinatı belirlenir. Belirtilen koordinatlar dikdörtgenin dışında ise, o koordinatlar dikkate alınarak dikdörtgen içerisine denk gelen renkler çizilir. Gradient efektinin uygulanabilmesi için kenar yuvarlatılma değerlerinin (corner rounding) 0 olması gereklidir.

bmp.DrawRectangle(ColorUtility.ColorFromRGB(0, 200, 0), //~Yeşil renkte çerçeve
    1,        //1 piksel kalınlığında
    10, 10,   //Başlangıç koordinatları X:10, Y:10
    300, 220, //Genişliği:200, Yüksekliği:220 piksel
    0, 0,     //Kenarları yuvarlatılmamış
    ColorUtility.ColorFromRGB(255, 0, 0), 10, 10,   //X:10, Y:10 noktasından
    ColorUtility.ColorFromRGB(0, 255, 0), 300, 220, //X:300, Y:220 noktasına gradient
    Bitmap.OpacityOpaque); //Saydamlık efekti katmadan (%100 görünür)
bmp.Flush();               //bitmap'i ekrana yansıtalım

Saydamlık Efekti

Dikdörtgenler üzerinde 256 aşamalı saydamlık efekti uygulanabilir. (0: Tamamen saydam, 256: Tamamen görünür.) Örneğimizde en altta ekran çözünürlüğü boyutunda beyaz bir dikdörtgen üzerine 3 tane yarım saydamlıkta dikdörtgen çizdirilmiştir. Kesişen alanlar ise saydamlık sonucu renk değişimini gösterir.

//Bitmap'in tamamını beyaza boyayalım:
bmp.DrawRectangle(ColorUtility.ColorFromRGB(0, 0, 0),
    0,
    0, 0,
    320, 240,
    0, 0,
    ColorUtility.ColorFromRGB(255, 255, 255), 0, 0,
    ColorUtility.ColorFromRGB(255, 255, 255), 320, 240,
    Bitmap.OpacityOpaque);
 
//Sol üstteki dikdörtgen:
bmp.DrawRectangle(ColorUtility.ColorFromRGB(0, 0, 0),
    0,
    0, 0,
    180, 150,
    0, 0,
    ColorUtility.ColorFromRGB(255, 0, 0), 0, 0,
    ColorUtility.ColorFromRGB(255, 0, 0), 300, 220,
    128); //%50 Saydamlık efekti
 
//Sol alttaki dikdörtgen:
bmp.DrawRectangle(ColorUtility.ColorFromRGB(0, 0, 0),
    0,
    0, 100,
    180, 140,
    0, 0,
    ColorUtility.ColorFromRGB(0, 255, 0), 0, 0,
    ColorUtility.ColorFromRGB(0, 255, 0), 300, 220,
    128); //%50 Saydamlık efekti
 
//Sağdaki dikdörtgen:
bmp.DrawRectangle(ColorUtility.ColorFromRGB(0, 0, 0),
    0,
    140, 0,
    200, 240,
    0, 0,
    ColorUtility.ColorFromRGB(0, 0, 255), 0, 0,
    ColorUtility.ColorFromRGB(0, 0, 255), 300, 220,
    128); //%50 Saydamlık efekti
 
bmp.Flush(); //bitmap'i ekrana yansıtalım

Tek Noktanın Rengini Belirlemek

Şekil çizdirmenin yanı sıra, tek bir noktanın rengini de belirlememiz mümkündür. Pikselin X ve Y koordinatları ve RGB renk parametrelerine göre boyama işlemi gerçekleşir.

//X:100, Y:100 noktasını beyaza boyayalım:
bmp.SetPixel(100, 100, ColorUtility.ColorFromRGB(255, 255, 255));
bmp.Flush(); //bitmap'i ekrana yansıtalım

Tek Noktanın Rengini Almak

Bitmap üzerindeki bir noktanın hangi renkte olduğunu öğrenmek için GetPixel komutu kullanılır. Bu komut Color türünde değer döndürür.

//X:100, Y:100 noktasının rengini debug mesajı olarak alalım:
Debug.Print(bmp.GetPixel(100, 100).ToString());
//Visual Studio Immediate Window'da görünecek değer: 16777215

.NET Micro Framework: USB Fare Kullanımı

Gömülü bir sistemin kullanıcı deneyimini zenginleştirmek için sisteme fare entegre ederek masaüstü bilgisayarlarının kullanım kolaylığını yakalayabiliriz. .NET Micro Framework ile USB fare entegrasyonu yapmamız son derece kolay olacaktır. Örneğimizde mikrodenetleyiciye bağladığımız USB farenin hareket, buton ve tekerlek değerlerini sorgulayıp debug mesajı olarak yazdırmayı göreceğiz.

Öngereksinimler

Uygulamayı çalıştıracağınız mikrodenetleyicinin .NET Micro Framework 4.0 yada 4.1 desteklemesi ve USB Host özelliğinin bulunması gerekiyor. Örnek kodları GHI Electronics'in USB Host destekleyen cihazlarında çalıştırabilirsiniz. (USBizi 144, EMX, Embedded Master ve FEZ).

Uygulama Kodları

Visual Studio 2010 ile yeni bir .NET Micro Framework 4.0 Console Application oluşturduktan sonra, proje referanslarına GHIElectronics.NETMF.USBHost.dll, GHIElectronics.NETMF.System.dll ve GHIElectronics.NETMF.Hardware.USBizi.dll kütüpanelerini ekleyelim. (Mikrodenetleyiciniz .NET MF 4.0 ile çalışıyorsa, proje özelliklerinden Target Framework ayarını 4.0 olarak değiştirin). Sonrasında Program.cs dosyasına aşağıda açıkladığım kodları yazalım.

using System;
using System.Threading;
using Microsoft.SPOT;
using GHIElectronics.NETMF.USBHost;
 
namespace MFUSBMouse
{
    public class Program
    {
        static USBH_Mouse mouse;
 
        public static void Main()
        {
            //USB Cihazı bağlandığında fırlayacak eventi belirleyelim:
            USBHostController.DeviceConnectedEvent 
                += new USBH_DeviceConnectionEventHandler(USBHostController_DeviceConnectedEvent);
 
            //Main Thread'i uyutalım:
            Thread.Sleep(Timeout.Infinite);
        }
 
        //USB Cihaz bağlandığında fırlayacak event:
        static void USBHostController_DeviceConnectedEvent(USBH_Device device)
        {
            if (device.TYPE == USBH_DeviceType.Mouse)
            {
                //Bağlanan cihaz fareyse Immediate Window'da gösterelim:
                Debug.Print("Fare algılandı.");
 
                //Fare cihazını oluşturalım:
                mouse = new USBH_Mouse(device);
 
                //Fare durumunun taranacağı thread'in önceliğini ayarlayalım:
                mouse.InternalThreadPriority = ThreadPriority.Normal;
                //Highest değeri daha sık tarama yapacaktır, fakat diğer thread'lere düşen işlemci
                //zamanını düşürecektir.
 
                //Farenin hareket edeceği alanın sınırlarını belirleyelim:
                mouse.SetCursorBounds(0, 319, 0, 239);
                //İmleç sınırlarını kullanacağınız ekranın çözünürlüğüne göre ayarlayabilirsiniz.
                //Varsayılan değerler 0 ile 512 arasındadır.
 
                //İmlecin hızını ayarlayalım:
                mouse.Scale(1);
 
                //Fare hareketinde fırlayacak event:
                mouse.MouseMove += new USBH_MouseEventHandler(mouse_MouseMove);
 
                //Herhangi bir butona tıklandığında fırlayacak event:
                mouse.MouseDown += new USBH_MouseEventHandler(mouse_MouseDown);
 
                //Basılı buton serbest bırakıldığında fırlayacak event:
                mouse.MouseUp += new USBH_MouseEventHandler(mouse_MouseUp);
 
                //Fare tekerleri hareket ettiğinde fırlayacak event:
                mouse.MouseWheel += new USBH_MouseEventHandler(mouse_MouseWheel);
 
                //Fare bağlantısı kesildiğinde fırlayacak event:
                mouse.Disconnected += new USBH_MouseEventHandler(mouse_Disconnected);
            }
        }
 
        //Fare hareketinde fırlayacak event:
        static void mouse_MouseMove(USBH_Mouse sender, USBH_MouseEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Pozisyon: " + sender.Cursor.X + ", " + sender.Cursor.Y + ", " +
            "Delta: " + args.DeltaPosition.X.ToString() + ", " + args.DeltaPosition.Y.ToString());
            //Cursor X be Y değerleri, farenin yukarıda sınırlarını belirlediğimiz alan üzerindeki
            //pozisyon değerlerini döndürür.
            //Delta değeri ise, sınırlara bağlı kalmaksızın farenin bir önceki taramadan sonra
            //ne kadar hareket ettiğini gösterir.
        }
 
        //Herhangi bir butona tıklandığında fırlayacak event:
        static void mouse_MouseDown(USBH_Mouse sender, USBH_MouseEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Buton Tıklandı: " + args.ChangedButton);
        }
 
        //Basılı buton serbest bırakıldığında fırlayacak event:
        static void mouse_MouseUp(USBH_Mouse sender, USBH_MouseEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Buton Serbest: " + args.ChangedButton);
        }
 
        //Fare tekerleri hareket ettiğinde fırlayacak event:
        static void mouse_MouseWheel(USBH_Mouse sender, USBH_MouseEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Tekerlek: " + args.DeltaPosition.ScrollWheelValue.ToString());
        }
 
        //Fare bağlantısı kesildiğinde fırlayacak event:
        static void mouse_Disconnected(USBH_Mouse sender, USBH_MouseEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Fare söküldü.");
        }
    }
}

Debug Zamanı

Uygulamayı çalıştırıp mikrodenetleyicinizin USB portuna fare bağladığınızda, Visual Studio Immediate Window'da aşağıdaki gibi değerler görünecektir.

Fare algılandı.
Buton Tıklandı: 0
Buton Serbest: 0
Buton Tıklandı: 1
Buton Serbest: 1
Buton Tıklandı: 2
Buton Serbest: 2
Buton Tıklandı: 3
Buton Serbest: 3
Buton Tıklandı: 4
Buton Serbest: 4
Tekerlek: -5
Tekerlek: 4
Pozisyon: 0, 0, Delta: 0, 0
Pozisyon: 3, 0, Delta: 0, -1
Pozisyon: 10, 1, Delta: 1, 0
Pozisyon: 16, 2, Delta: 6, 1
Pozisyon: 25, 3, Delta: 9, 1
Pozisyon: 27, 3, Delta: 2, 0
Pozisyon: 29, 3, Delta: 2, 0
Pozisyon: 168, 0, Delta: -2, -8
Pozisyon: 167, 0, Delta: -1, -3
Pozisyon: 149, 0, Delta: -2, -5
Pozisyon: 268, 188, Delta: 0, 4
Pozisyon: 269, 193, Delta: 1, 5
Pozisyon: 270, 210, Delta: 0, 3
Pozisyon: 270, 213, Delta: 0, 3
Pozisyon: 270, 217, Delta: 0, 4
Fare söküldü.

.NET Micro Framework: USB Klavye Kullanımı

.NET MF ile geliştirdiğimiz uygulamalara USB klavye bağlayarak kullanıcı girişini kolaylaştırabiliyoruz. Yapmamız gereken mikrodenetleyiciye USB klavye bağlandığında aktif olacak şekilde tuş eventleri oluşturmak. Sonrasında ise hangi tuşa basıldığını ve serbest bırakıldığını ilgili eventlerden yakalayarak uygulamamızda kullanıma hazır hale getireceğiz.

Öngereksinimler

Uygulamayı çalıştıracağınız mikrodenetleyicinin .NET Micro Framework 4.0 yada 4.1 desteklemesi ve USB Host özelliğinin bulunması gerekiyor. Örnek kodları GHI Electronics'in USB Host destekleyen cihazlarında çalıştırabilirsiniz. (USBizi 144, EMX, Embedded Master ve FEZ).

Uygulama Kodları

Visual Studio 2010 ile yeni bir .NET Micro Framework 4.0 Console Application oluşturduktan sonra, proje referanslarına GHIElectronics.NETMF.USBHost.dll, GHIElectronics.NETMF.System.dll ve GHIElectronics.NETMF.Hardware.USBizi.dll kütüpanelerini ekleyelim. (Mikrodenetleyiciniz .NET MF 4.0 ile çalışıyorsa, proje özelliklerinden Target Framework ayarını 4.0 olarak değiştirin). Sonrasında Program.cs dosyasına aşağıda açıkladığım kodları yazalım.

using System;
using System.Threading;
using Microsoft.SPOT;
using GHIElectronics.NETMF.USBHost;


namespace MFUSBKeyboard
{
    public class Program
    {
        static USBH_Keyboard keyboard;
 
        public static void Main()
        {
            //USB Cihaz bağlandığında fırlayacak eventi oluşturalım:
            USBHostController.DeviceConnectedEvent 
                += new USBH_DeviceConnectionEventHandler(USBHostController_DeviceConnectedEvent);
 
            //Main Thread'i uyutalım:
            Thread.Sleep(Timeout.Infinite);
        }
 
        //USB Cihaz bağlandığında fırlayacak event:
        static void USBHostController_DeviceConnectedEvent(USBH_Device device)
        {
            //Bağlanan cihaz klavyeyse:
            if (device.TYPE == USBH_DeviceType.Keyboard)
            {
                //Immediate Window'a klavyenin algılandığını yazdıralım:
                Debug.Print("Klavye algılandı.");
 
                //Klavye cihazını oluşturalım:
                keyboard = new USBH_Keyboard(device);
 
                //Klavye taranma thread'inin önceliğini belirleyelim:
                keyboard.InternalThreadPriority = ThreadPriority.Normal;
                //Thread önceliğini Highest olarak ayarlarsanız, klavyenizin tuşları daha sık
                //taranacak, fakat uygulamanızdaki diğer thread'lere ayrılan işlemci zamanı
                //azalacaktır. Lowest ayarı ise klavyeyi daha az sıklıkla tarayıp diğer
                //thread'lere ayrılan işlemci zamanını arttıracaktır.
 
                //Klavyede bir tuşa basıldığında fırlayacak event:
                keyboard.CharDown += new USBH_KeyboardEventHandler(keyboard_CharDown);
 
                //Basılan tuş serbest bırakıldığında fırlayacak event:
                keyboard.CharUp += new USBH_KeyboardEventHandler(keyboard_CharUp);
 
                //Klavye cihazı söküldüğünde fırlayacak event:
                keyboard.Disconnected += new USBH_KeyboardEventHandler(keyboard_Disconnected);
            }
        }
 
        //Tuşa basıldığında, ilgili tuşu ACSII'ye çevirecek event:
        static void keyboard_CharDown(USBH_Keyboard sender, USBH_KeyboardEventArgs args)
        {
            Debug.Print(args.KeyAscii.ToString());
        }
 
        //Serbest bırakılan tuşu ASCII olarak bildirecek event:
        static void keyboard_CharUp(USBH_Keyboard sender, USBH_KeyboardEventArgs args)
        {
            Debug.Print(args.KeyAscii.ToString());
        }
 
        //Klavye cihazı söküldüğünde fırlayacak event:
        static void keyboard_Disconnected(USBH_Keyboard sender, USBH_KeyboardEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Klavye söküldü.");
        }
    }
}

Debug Zamanı

Uygulamayı çalıştırıp mikrodenetleyicinizin USB portuna klavye bağladığınızda, Visual Studio Immediate Window'da aşağıdaki gibi değerler görünecektir.

Klavye algılandı.
N
E
T
M
F
4
Klavye söküldü.

.NET MF ile geliştirdiğimiz sistemlere birkaç adımda gamepad entegre ederek kullanım kolaylığı sağlamamız mümkündür. Örneğimizde USB portuna bağladığımız bir gamepadin analog ve buton değerlerini yakalayıp debug ekranına yazdıracağız. Bu uygulamayı servo motor ve step motor kontrolünü anlattığım uygulamalarla birleştirerek, joystick ile robot kolları ve birçok mekanizmayı kontrol edebilirsiniz.

Öngereksinimler

Uygulamayı çalıştıracağınız mikrodenetleyicinin .NET Micro Framework 4.0 yada 4.1 desteklemesi ve USB Host özelliğinin bulunması gerekiyor. Örnek kodları GHI Electronics'in USB Host destekleyen cihazlarında çalıştırabilirsiniz. (USBizi 144, EMX, Embedded Master ve FEZ).

Uygulama Kodları

Visual Studio 2010 ile yeni bir .NET Micro Framework 4.0 Console Application oluşturduktan sonra, proje referanslarına GHIElectronics.NETMF.USBHost.dll, GHIElectronics.NETMF.System.dll ve GHIElectronics.NETMF.Hardware.USBizi.dll kütüpanelerini ekleyelim. (Mikrodenetleyiciniz .NET MF 4.0 ile çalışıyorsa, proje özelliklerinden Target Framework ayarını 4.0 olarak değiştirin). Sonrasında Program.cs dosyasına aşağıda açıkladığım kodları yazalım.

using System;
using System.Threading;
using Microsoft.SPOT;
using GHIElectronics.NETMF.USBHost;
 
namespace MFGamepad
{
    public class Program
    {
        static USBH_Joystick joystick;
 
        public static void Main()
        {
            //USB Portuna cihaz bağlandığında fırlayacak eventi oluşturalım:
            USBHostController.DeviceConnectedEvent 
                += new USBH_DeviceConnectionEventHandler(USBHostController_DeviceConnectedEvent);
 
            //Main Thread'i uyutalım:
            Thread.Sleep(Timeout.Infinite);
        }
 
        //USB Cihaz bağlanma eventi
        static void USBHostController_DeviceConnectedEvent(USBH_Device device)
        {
            //Bağlanan cihaz joystick ise
            if (device.TYPE == USBH_DeviceType.Joystick)
            {
                //Joystick bağlantısının olşutuğunu Immediate Window'a yazdıralım:
                Debug.Print("Joystick Bağlandı.");
 
                //Joystick cihazı instance'ı oluşturalım:
                joystick = new USBH_Joystick(device);
 
                //Joystick durumunu sorgulayacak thread'in önceliğini ayarlayalım:
                joystick.InternalThreadPriority = ThreadPriority.Normal;
                //Highest, daha sık güncelleme yapar, fakat diğer kodlara ayrılan işlemci zamanını
                //azaltır. Lowest ise daha düşük sıklıkta güncelleme yapar ve diğer kodlara
                //daha çok işlemci zamanı düşer.
 
                //Sol Analog'da hareket algılandığında fırlayacak event:
                joystick.JoystickXYMove 
                    += new USBH_JoystickEventHandler(joystick_JoystickXYMove);
 
                //Sağ Analog'da hareket algılandığında fırlayacak event:
                joystick.JoystickXY2Move 
                    += new USBH_JoystickEventHandler(joystick_JoystickXY2Move);
 
                //Point of View'da değişiklik olduğunda fırlayacak event:
                joystick.HatSwitchPress 
                    += new USBH_JoystickEventHandler(joystick_HatSwitchPress);
 
                //Herhangi bir butona basıldığında fırlayacak event:
                joystick.JoystickButtonDown 
                    += new USBH_JoystickEventHandler(joystick_JoystickButtonDown);
 
                //Herhangi bir buton serbest bırakıldığında fırlayacak event:
                joystick.JoystickButtonUp 
                    += new USBH_JoystickEventHandler(joystick_JoystickButtonUp);
            }
        }
 
        //Sol Analog'da hareket algılandığında fırlayacak event:
        static void joystick_JoystickXYMove(USBH_Joystick sender, USBH_JoystickEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Sol Analog: " + sender.Cursor.X + ", " + sender.Cursor.Y);
        }
 
        //Sağ Analog'da hareket algılandığında fırlayacak event:
        static void joystick_JoystickXY2Move(USBH_Joystick sender, USBH_JoystickEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Sağ Analog: " + sender.Cursor2.X + ", " + sender.Cursor2.Y);
        }

        //Point of View'da değişiklik olduğunda fırlayacak event:
        static void joystick_HatSwitchPress(USBH_Joystick sender, USBH_JoystickEventArgs args)
        {
            Debug.Print("POV: " + sender.HatSwitch.ToString());
        }
 
        //Herhangi bir butona basıldığında fırlayacak event:
        static void joystick_JoystickButtonDown(USBH_Joystick sender, USBH_JoystickEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Buton Basıldı: " + args.ChangedButton);
        }
 
        //Herhangi bir buton serbest bırakıldığında fırlayacak event:
        static void joystick_JoystickButtonUp(USBH_Joystick sender, USBH_JoystickEventArgs args)
        {
            Debug.Print("Buton Bırakıldı: " + args.ChangedButton);
        }
    }
}

Debug Zamanı

Uygulamayı çalıştırıp mikrodenetleyicinizin USB portuna gamepad bağladığınızda, Visual Studio Immediate Window'da aşağıdaki gibi değerler görünecektir.

Joystick Bağlandı.
Sol Analog: 2, 2
Sağ Analog: -3, 2
Sol Analog: 106, -3
Sağ Analog: 54, -388
POV: 0
POV: 8
POV: 2
POV: 6
Buton Basıldı: 0
Buton Basıldı: 1
Buton Bırakıldı: 0
Buton Bırakıldı: 1
Buton Basıldı: 8
Buton Bırakıldı: 8
Buton Basıldı: 9
Buton Bırakıldı: 9

Analog değerleri varsayılan olarak -512 ile 512 arasında değişir. Bu çözünürlüğü değiştirmek için joystick.SetCursorBounds(); komutunu kullanabilirsiniz. POV ise boştayken 8, yukarıya basıldığında 0 ve saat yönüne doğru 45 derecede 1 artacak şekilde değer döndürecektir.

Bu yazımda, Spark View Engine ile Layout(Master Page) dosyalarını, nasıl kullanabileceğimizi inceleyeceğiz. Söz konusu konuyu, makale serimizin giriş bölümünde, kısa bir şekilde incelemiştik.

Spark View Engine konusunu incelemeye başladığımda, aklıma ilk olarak   “Acaba Master Page kullanımı nasıl ?” sorusu takılmıştı. Konu ile ilgili araştırmadan ve uygulama geliştirirken yaşadığım hatadan sonra, kullanım ile ilgili bazı maddeler oluştu. Şimdi bu maddeleri görelim;

•  Varsayılan Layout isimi olarak “Application.spark” ‘dır.
•  Spark View Engine, Layout dosyalarını View\Layouts ya da View\Shared dizinlerinde aramaktadır. Eğer bulamaz ise, çoğu zaman boş sayfa geliyor. 

Konu ile ilgili olarak, birkaç ipucu aldıktan sonra,  temel anlamda nasıl gerçekleştire bileceğimizi inceleyelim.

Yukarıda, Layout tanımlamasını görmüş bulunmaktayız. Hazırlamış olduğum kullanım, klasik olarak kullandığımız, Master Page den farklı olarak “runat=Server” kelimesi ve ContentPlaceHolder kullanmadık. ContentPlaceHolder yerine  şeklinde tanımlama yapmış olduk.()

Layout kullanımını görmüş olduk. Diğer bir adım olarak Content sayfasında, Layout dosyasını nasıl kullanabileceğimizi inceleyelim.

Standart olarak kullanmış olduğumuz Content Page(aspx) kullanımına benzese de, bazı farklılar göstermektedir. Bunlar;

• Master Page içersinde bulunan Content alanın, sayfa içersinde tanımlamak için “”  tanımlaması yerine “ “ şeklinde tanımlama yapmaktayız.
•  Kullanmış olduğumuz tanımlamalarda “runat=server” kullanmıyoruz.

Peki ne yapılmalıdır?

2 seçeneğiniz var mümkün olduğu kadar session kullanmayacaksınız ya da sadece önemli verilerin toplanması ve kontrolünde session kullanıp kullanım bitiminde fonksiyon ya da method'un hemen sonunda bunu sıfırlamanız tavsiye edilir. Genel olarak ise, session Web.Config üzerinden kapatılıp sadce kullanılacağı sayfalarda ASP.Net'in "EnableSessionState" özelliğiyle aktif hale getirilip diğer sayfalardan tasarruf edilebilir.

  Bir diğer performans tekniğide  IIS üzerinden ara bellekte işlem dönmesini sağlamak. İstemci (ziyaretçi) tarafından tüm istemlerin sunucuya gidip(request), geri dönmesi(response) işlemleri her zaman olmamalıdır. Bu durum ileride ziyaretçi-site ilişkisinde ciddi performans kayıplarına yol açacaktır. Bu normalde IIS'de default aktif olarak gelir. Yani tüm işlemler 31KB'lık arabelleği aşıp direkt olarak sunucuya gider ve ziyaretçiye geri döner, bu bir döngüdür.

 Peki ne yapılmalıdır?

Hangi sayfada aşırı yüklenme olacağını düşünüyorsanız Web.Config üzerinden dışarıdan arabelleğe erişimi aktif edip, o sayfalarda da tanımlama yapmanız gerekmektedir.

Web.Config'den aktif etmek için

Sayfalarda aktif etmek için 

<%@page buffer="true"> 

 Metin Giriş Kontrolleri

Çoğu zaman ASP.Net sayfalarında kullanıcının eksiksiz ya da girilmesini istediğiniz gibi bilgilerin kuralına uygun girilmesi için ASP.Net'in hazır componentlerinden validators'tan o an ihtiyaç duyulan kullanıp seçilebilir. Bu özellikler gerçekten çok işe yarar sizi her bir kontrol için 7-8 satırlık koddan kurtarır ki 50 ayrı veri girileceğini düşündüğümüzde ciddi bir kod öbeği ve düzen karmaşasından kurtulmuş oluruz fakat sunucu taraflı bu kontroller yine ileride eş zamanlı sayfa istemleri ve çok sayılı sayfa işlemlerinde performans problemine yol açacaktır.  

Ne yapılmalı?

Genel olarak yapmanız gereken çok validation gerektiren yapılardan kaçınınız. Validation yerine javascript ile alert verdirmek kısmen de olsa daha az performansı etkileyecektir.

Veri çekme ve yayınlama Componentleri (Gridview, Datalist, Datagrid, Data Repeater)

Bu uygulamalar ASP.Net'in en sevdiğim ve en kolay kullanıma sahip veri çekme ve yayınlama yapılarıdır. Hiçbir sorgu yazmadan sadece mouse'ınızı kullanarak dilediğiniz veriyi veritabanınızdan çekip yayınlayabilir, componentlerin hazır tasarımlarıyla görsel açıdanda çalışmanızı gerektirmez. Bunların yanı sıra yönetim paneli aracı olarak en çok tercih edilenlerdendir, çünkü sil, düzenle, ekle gibi butonları da aktif edebilir seçtiğiniz sütun ve satır üzerinde istediğiniz değişikliği de yapabilirsiniz. Tabii bunların hiçbiri için performans gözetmiyorsanız. Bu kontroller arasında eğer ki kendi veri tablolarınızı oluşturmadan kullanmak istiyorum diyorsanız, en az performans kaybına sebebiyet veren Data Repeater'ı tercih etmelisiniz. 

 HttpResponse.IsClientConnected'ın avantajı

 Büyük işlemlerde ve sayfas operasyonlarında performans için bu methoddan yararlanmanın büyük faydası vardır. 

 Bu method sayfadaki ziyaretçinin, işlem sırasında hâla sayfaya bağlı olup olmadığını kontrol eder, sizde burdan dönen true false değerine göre işlemi durdurabilir ya da devam ettirebilirsiniz. Böylece sitede işlem başlatıp sayfadan ayrılan ziyaretçiyi ayırt edip duruma göre işlemi sonlandıran bir fonksiyon yazılabilir. Böylece o işlem kadar sayfa performansından tasarruf edilmiş olur.

Response.Redirect yerine HTTPServerUtility.Transfer kullanmak

Genellikle sayfalarda işlemlerin sonunda ya da işleme göre sayfadan diğer sayfaya yönlenmek için bu kod kullanılır. Duruma göre bu kodun içine Querystring sorguları vb. eklentilerde dahil edilebilir fakat HTTPServerUtility'nin Transfer özelliğide aynı işlemi daha az sunucu taraflı işlemle halletmektedir.

Sayfa uygun mu kontrolü: Page.isValid 

Yukarıda sunucu taraflı girdi kontrolü yapan, ASP.NET componentleri Validations hakkında bahsetmiş ve istemci taraflı kontrollerin daha az performans kaybına sahip olduğunu vurgulamıştık fakat bu gibi kontrollerin tarayıcı problemi yaşayıp tekrardan işlem başlatılmasını engellemek ve eğer girilmemiş bir değer varsa ve bu istemci taraflı kontrol tarafından gözden kaçmışsa, Page'in bu özelliği sorunu ortadan kaldıracaktır.

Debug yerine Build 

Localhost'ta çalışmalarınızı yaparken kendi makinenizide yormamak için ( ki ben çoğu zaman sunucu üzerinde bu tip çalışmaları yapıyorum ) Win32 sembolik Debug yerine Win32 co-operated, opthimized maximum hızlı ve verimli Release Rebuild yapmak çok daha fazla performans kazancı sağlar. Daha sonra sayfanızı eğer Break Point'le herhangi bir takip yapmayacaksanız, Sağ tıklayın View in Browser demeniz yeterlidir.

 Kopyalamayı deaktif etmek: Tracing

ASP.Net projenizi ürün haline getirirken ASP.Net'in tracing özelliği request details, trace information, control tree, cookies collection, header collection, form collection, querystring collection, server variables gibi inceleme ve istatistikleme adımları olan bir uygulamadır. Durum böyle olunca ileriye yönelik büyük projelerde ve profesyonel işlerde bu durumlarda performans kaybı yaşatacaktır.  ASP.Net'in trace özelliğini proje için Web.Config'den kapatabilirsiniz.

  Page.IsPostBack Özelliğinden yararlanmak

ASP.Net sayfanızda çok veri girişli formlarda ve Page_Load'da her sayfa yenilendiğinde aktif olan, doldurulan veriler olduğunu düşünelim ve ziyaretçinin sayfa üzerinde her seferinde sayfayı postback ettiğini, bu durum hem sayfadaki verilerin kaybolmasına, herşeyin default haline geri dönmesine hemde çok ziyaretçili sitelerde performans kaybına yol açacaktır. Örneğin 20 inputla siteye veri giriliyor ve sayfada 3 aşama var 1. aşama dolduruldu kişi butona bastı işlem button_click'de döndü ve sayfa tekrar Page_Load'ı işleme aldı, eğer burada IsPostBack kullanılmazsa, sayfa sıfırlama yapıp herşeyin defaultunu almaya devam edecektir , fakat bir IF kontrol yapısıyla kontrol edilirse, sayfada sadece gerekli alanların bilgileri sıfırlanacağından sunucuya daha az istek gidecektir.

 Veri Sayfalama Teknikleri

Son olarak (aslında daha çok alternatif yol bulunabilir ama benim önereceklerim bu makale için bu kadar)  ASP.Net'te kullanmış olduğunuz hazır veri yayınlama ve düzenleme sistemlerinden daha önce de bahsettik. Bu veri yayınlama arayüzleri Datalist,Repeater,Gridview,DataGrid vs. ya da kendi veri tablolarınızla oluşturduğunuz verilerde eğer bir sayfada gözükecekten fazla ya da hepsinin bir seferde yayınlanması performans kaybına yol açacaktır. Bunun için Asp.Net Data sayfalama tekniklerini kullanmak hem işinizi kolaylaştıracak hem de performanstan kazanç sağlayacaktır. Gridview veri yayınlama arayüzünde, otomatik olarak bu yapılabilmektedir fakat diğer arayüzlerde kod yazılması gerekmektedir.

Herkese iyi çalışmalar...